Bağlanma Kuramı

Bu yazıda psikolojinin özellikle gelişim psikolojisinin göz bebeklerinden olan “Bağlanma teorisi”nin temellerinden bahsetmeyi amaçladım.

John Bowlby ve Mary Ainsworth’un 1950lerde yaptıkları araştırmaların sonuçlarından yola çıkılarak literatüre kazandırılan bağlanma kuramı, bebeklerin annelerine (ya da birincil bakım verenleri) yakınlık kurması ve yakınlığı devam ettirme davranışlarını içerir. Annenin bebeğin ihtiyaçlarına yönelik tavrı bağlanma davranışlarının gelişimini etkiler. Yani bebeğin ihtiyaçlarına uygun cevaplar veren bir anne bebeğin dünyayı (annesini) güvenli bir yer olarak algılamasını sağlar. Bu şekilde bebek dünyayı keşfetme ve diğer insanlarla ilişki kurma konusunda istekli olur. Bebeğin dünyayı keşfettiği süreçte annesiyle kurduğu ilişkide sorunlar olduğunda yani ihtiyaçlarına uygun cevapları alamadığında bağlanma süreci güvenli bir şekilde ilerlemez bebek güvensiz bağlanma stillerine yatkın hale gelir. Güvenli bağlanmayı geliştiremeyen bebekler dünyada ve insanlarla kurdukları ilişkilerde kendilerini güvende hissetmezler ve tehlikeye karşı duyarlı hale gelirler. Peki bunun bebeğin yaşamına yansımaları nasıl olur? İlişkilerde terk edilme korkusu hissetme, sürekli olarak endişe içinde olma, olumsuzluklara karşı kendini sakinleştirememe en belirgin gözlemleyebildiğimiz davranışlardır.


Bağlanma üzerine yapılan araştırmalarının sonunda anne ve bebek arasında 3 farklı bağlanma biçimi bulunmuş: Güvenli, kaygılı ve kaçıngan. Sonradan kaygılı-kaçıngan tip de bağlanma biçimleri arasına eklendi. Güvenli bağlanmada, bebekler anneleriyle sıcak ilişkiler geliştirirler. Annelerinin yokluğuna tepki verirken annenin geri dönüşünde onu yine sıcak bir şekilde karşılarlar. Kaygılı bağlanma biçimine sahip bebekler annelerinin varlığına ilişkin sürekli gözlemde bulunup annenin yokluğuna tepki verirler ancak anne geri döndüğünde zor bir şekilde sakinleşip öfke yanıtı verirler. Kaçıngan bağlanma biçiminde ise bebekler annelerinin varlığına dikkat etmezler, geri dönüşüne ise reddedici bir tepkiyle karşılarlar.

Bağlanma kuramı araştırmacılar tarafından aslında bir öğrenme metodu olarak da ele alınmaktadır. Annemizle geliştirdiğimiz bağlanma biçimimiz bizim dünyadaki yerimiz ve diğer insanlarla ilişkilerimizdeki davranışlarımızı belirlemektedir. Bağlanma biçimimizle ilişkilerimizde vereceğimiz cevapları ve bize yönelik olası zararlardan korunma yöntemlerini öğreniriz.

Kaynaklarım:

https://www.dbe.com.tr/Cocukvegenc/tr/news/baglanma-teorisi/

Tüzün, O. & Sayar, K. (2006). Bağlanma Kuramı ve Psikopatoloji. Düşünen Adam, 19(1), 24-39.


14 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör